CHP Kırklareli Milletvekili ve TBMM Çevre Komisyonu Üyesi Vecdi Gündoğdu, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum'un yazılı olarak yanıtlaması istemiyle Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı'na soru önergesi sundu.
Gündoğdu, önergesinde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından sıfır atık çalışmaları kapsamında yaygınlaştırılan Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) geri dönüşüm makinelerine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Depozito iade sistemiyle ambalaj geri dönüşümüne katkı sağlanmasının amaçlandığını belirten Gündoğdu, sistemin ambalajlı ürün tüketimini dolaylı olarak teşvik edebileceğine yönelik değerlendirmelere de yer verdi.
Vekil Gündoğdu, yaptığı açıklamada şu ifadelere yer verdi:
“Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından sıfır atık çalışmaları kapsamında DOA (Depozitosu Olan Ambalajlar) geri dönüşüm makineleri şehirlerimizde yaygınlaşmıştır.
Depozito iade sistemiyle ambalaj dönüşümüne katkı sunulması amaçlanmış iken ambalajlı ürünlerinin tüketiminin dolaylı olarak teşvik edilmesi de farklı bir sorun olarak karşımıza çıkmaktadır.
DOA (Depozitosu Olan Ambalajlar) geri dönüşüm makinelerinin plansız, denetimsiz ve kontrolsüz bir şekilde yaygınlaşması birçok noktada makinelerin arızalanmasına, kısa sürede dolmasına, zamanında boşaltılmamasına, günlerce devre dışı kalmasına, teknik ve operasyonel aksaklıklara neden olmaktadır.
Bu doğrultuda;
Vatandaşlarımızın DOA (Depozitosu Olan Ambalajlar) geri dönüşüm makinelerinde yaşadığı, her bölgede yetersiz makine sayısı, mevcut kurulu makinelerin yetersizliği, düzenli çalışmaması, kontrollerinin yapılmaması gibi temel sorunları nasıl ve ne zaman çözeceksiniz?
Ülkemizde hangi illerimize kaç adet geri dönüşüm makinesi kurulmuş ve hangi tarihlerde hizmete alınmıştır, bu makinelerden kaç tanesi faal olarak çalışmaktadır, 2026-2027 yılı içerisinde kaç makine daha hizmete alınacaktır?
DOA (Depozitosu Olan Ambalajlar) geri dönüşüm makineleri temini nasıl gerçekleşmiştir, hangi usul ve yöntemlerle nereden alınmıştır, her bir makine için kaç TL ödenmiştir, bakım, iade, servis hizmetleri nasıl karşılanmaktadır?
DOA (Depozitosu Olan Ambalajlar) geri dönüşüm makinelerinin uygulamaya konulmasından sonra ambalajlı ürünlerin fiyatlarında artış olmuş mudur, ambalajlı ürün tüketimi azalmış mıdır, yoksa daha da mı artmıştır?
Sıfır atık felsefesinin asıl amacı "tüketimi ve atığı en başta azaltmak" iken, sistemin sürekli pet/cam şişe alıp iade etme döngüsünü (ödül mekanizması nedeniyle) tetiklemesi ve ambalajlı gıdaya yönlendirmesi riskini nasıl yok edeceksiniz?
Makinelerin, sistemin yazılım altyapısını geliştiren ve işleten şirket veya şirketler hangileridir, vatandaşların kişisel verilerinin güvencesi kime veya kimlere aittir?”
