Her fabrikanın bir hammaddesi vardır. Onu işler, mamul hale getirir, daha sonra da pazarlama teknikleriyle tüketicisine satar. Bir gazete organizasyonunda da aynı düzenek işler. Sadece hammaddesi bilgi olan bu fabrikada mamul hale gelen, haberdir. Gazetecilik, bilgi-hizmet sektörüdür. Amaç; tüketiciyi bilgilendirmek, eğitmek ve eğlendirmektir. Bu yönüyle gazete, kamusal görevini yerine getiren bir işletmedir.

20. yüzyılda bilginin pazarda yeni ve önemli bir satış reyonunda yer bulması ile gazetecinin görevi de karmaşıklaşmıştır. Gazeteci bilgiyi elde etmekle kalmaz, onu analiz eder ve en kolay anlaşılacak hale getirerek sunar. Her işletmenin amacı, verilen hizmetin karşılığında belli bir kar elde ederek varlığını sürdürebilmektir.

Gazete işletmesinde de aynı amaç söz konusudur. Ancak, gazetenin tarihçesine baktığımızda amacın ilk elden kar elde etmek değil, verilen bilgi, haber ve düşüncelerle kamuoyu oluşturma, halkı bilinçlendirme olduğunu görüyoruz. Günümüzde ise, dev medya organizasyonları olma yolundadır ve bilgiyle halka hizmet götürme, karşılığında da kar elde etme isteği içindedirler.

Ülkemizde bu gelişmeyi açık yüreklilikle dile getiren ilk gazete yöneticisi Vatan Gazetesi Yönetim Kurulu Başkanı olan, Sabah Gazetesi eski Genel Yayın Yönetmeni Zafer Mutlu’dur. Şimdiye kadarki gazetecilik kalıplarının da dışına çıkan Mutlu, ‘gazetenin toplumu yönlendirme’ görevine de karşı çıkarak şunları söylüyor:

“Toplumu yönlendirmek çok ağır bir söz. Açıkçası ben bu yetkiyi kendimde görmüyorum. Hiç kimse de göremez. Her zaman verdiğim bir örnek vardır ve bunun için de çoğu kez bana kızarlar. Kendimi Arçelik bayiine benzetirim. Ama gazetemi satmak için başka çarem yok. Benim için önemli olan, gazetenin satması. Eğer ben buzdolabı üreticisi olsam, halk benden nasıl buzdolabı istiyorsa onuüretirim. Üç kapılı mı, derin donduruculu mu? Ne istiyorsa onu yaparım. İşte Sabah bunu yapıyor. Örneğin, yaklaşık 10 gündür Sabah siyasi manşet atmıyor. Çünkü halk sıkıldı. Başka konuları manşet yaptık.”

Gazete işletmeleri iki farklı hizmet vererek müşteri grubunu elde tutmaya çalışırlar. Hizmetlerden biri kamuoyuna satılan haber ve bilgi, diğeri iş dünyasına satılan reklam alanlarıdır. Müşteri gruplarından ilki haber ve bilgi için gazeteyi satın alan okuyucu, diğeri ise gazetede yer satın alan reklam sahipleridir. Başka bir deyişle, elde edilen okuyucu aynı zamanda reklam verenlere de pazarlanmaktadır. Her işletmenin bir organizasyon oluşturmaya ihtiyacı vardır.

Gazete organizasyonu ise işlevi gereği aynı zamanda bir medya organizasyonunun temel yapılanmasını gösterir. Medya, mesaj (ileti) yayan araçlar anlamındadır.

Medya organizasyonunda da, ana mesaj, haberin bulunması, tanımsal formatına oturtulması ve dağıtım kanallarına alınması süreci yaşanır. Her mesaj dağıtılacağı araca, tüketicide uyandırması istenen etkiye göre şekillendirilir. Tüketicinin doğruluğuna inanması istenilen mesaj haber haline getirilir.

Burada McLuhan’ın “Araç mesajdır” kuramından yola çıkarsak, mesaj haber olarak kurgulandığında, önce haberin anlamından gelen ana mesaja sarılır. Bu da haberin tanımında, doğruluk, gerçeklik ve güvenilirlik özelliklerinin bulunmasından kaynaklanır. İyi işleyen bir medya organizasyonunda da haberin kavramsal değerlerinin özüne uygun üretim gerçekleştirilmelidir. Bilgi-hizmet sektöründeki bir gazete organizasyonunda çalışanların verimliliği, verilen hizmetin kalitesiyle doğru orantılıdır. Bu alanda kullanılan teknolojik altyapı ise telekomünikasyon alanındadır. Ancak unutmamak gerekir ki, telefonu bile kullanmak sadece tuşlara basmak değildir, onu kullanan insanın kalitesi önem taşır. Bu nedenle gazete organizasyonlarında teknolojiye yatırımın önünde insana yatırım gelir. Organizasyonların kuruluşunun nedeni, insanların ancak en iyi biçimde örgütlenmiş faaliyetler yoluyla gerçekleştirebileceği bir takım amaçlara sahip bulunmalarıdır. Kişiler ancak organizasyonlar kurarak, kendi ilişkilerini geliştirir ve organizasyonları oluşturan üyelerin amaçlarının birbirini tamamlayıcı olması gerekir. Kişiler amaçlarını gerçekleştirmek için organizasyon kurar veya var olan organizasyonlara katılırlar.