Haber toplarken bazen hikayesi olan yani bir süredir gündeme olan olaylarla karşılaşıyorum. O konuyla ilgili daha önceden kendi yaptığım haberleri, başkaları tarafından yazılanları incelerken ya da konuyla ilgili eski bilgilere ulaşamaya çalışırken arşivlerden yararlanıyorum.
Gazetecilikte arşivin en önemli işlevi, güncel olayların değişik yönlerine ışık tutacak malzemeyi sağlamasıdır. Habercinin en önemli yardımcısı arşivdir.
Gazeteci, çalışmakta olduğu kitle iletişim aracının arşiv bölümü ya da kütüphanesindeki gazete kupürleri, ansiklopediler, yıllık raporlar, sözlükler, tarih kitapları, kataloglar, biyografiler, atlaslar, yasalar vb. kitap ve broşürlerden sık sık yararlanmalıdır.
Gazeteci, genel arşiv ve kütüphaneden yararlanmakla yetinmemeli, İnternet sitelerindeki bilgileri de değerlendirerek özel arşivini oluşturmalıdır. Gazeteci, özel arşivini, kupür, belge ve metinlerde bırakmamalı, onları bilgisayara yüklemeli, güvenlik açısından, kopyalarını da ayrı bir yerde saklamalıdır.
Gazeteci özellikle ilgi duyduğu konularla ve uzmanlaşacağı alanla ilgili arşiv çalışmaları yapmalıdır. Herhangi bir olayla ilgili haber hazırlayan gazeteci, olayın geçmiş aşamalarını da sık sık güncelleştirdiği arşivinden yararlanarak haberlerine yansıtmalıdır. Böylece olayın anlaşılırlığı pekiştirilmiş olur.
Elektronik ve bilgisayar teknolojisindeki gelişmelerin sonucu ortaya çıkan her yeni makine insan yaşamını nasıl derinden etkilemişse, bu gelişmeler medya dünyasında da derin değişimlere yol açmıştır.
Haberciler, arşiv ve kütüphanelere gitmeden, masa başındaki bilgisayarlarından yararlanarak belirledikleri anahtar sözcükler yardımıyla haberleri ile ilgili çeşitli bilgilere, medya kuruluşunun dijital arşivinden ya da evrensel düzeydeki çeşitli dijital kütüphanelerden saniyelerle sınırlı bir sürede erişebilmektedir.
İnternet sayesinde muhabirlerin, arşivlerde katalog ve gazete karıştırmaları ve orada saatler geçirmeleri ortadan kalkmıştır. Ayrıca arşivlerde elle yapılan taramalara göre dijital arşivlerden erişilen bilgilerde, gözden kaçırma da en aza indirilmiştir. Bu durum hem zamandan tasarruf sağlamış hem de maliyetleri azaltmıştır.
Gazeteciler, uzun zaman gerektiren derinliğine araştırmalarda İnternetin yanı sıra kütüphanelerden de yararlanmalıdırlar. Araştırmacılar için kütüphanenin nasıl kullanılacağını bilmenin önemi tartışılamaz.
En yüksek yararı sağlayabilmek için; kütüphanede mevcut kaynakları tanımak, bu kaynaklardan her birinde ne gibi bilgiler olduğunu bilmek, bunların nasıl kullanılacağını kavramış olmak, gereksinim duyulduğu zaman bunları nasıl bulacağını bilmek gerekir.
Önemli noktalardan biri de araştırmacının nasıl okuyacağını bilmesidir. Etrafta o kadar çok malzeme bulunabilir ki bunları başından sonuna kadar okumak olanaksızlaşabilir. Araştırmacının kaynakları seçerek okuması gerekeceği gibi bir eserin içindekileri seçerek zorunlu olmayan kısımları okumaması da doğaldır.
Kütüphanelerden azami derecede yararlanmanın en önemli etkenlerinden biri, hızlı okuma yeteneğidir. Eğitim görmüş bir kimse için hızlı okuma alışkanlığını geliştirmiş olmak gereklilik; araştırmacı için ise zorunluluktur.
Başka bir nokta, kaynakların sistemli olarak incelenmesidir. Bunun için kartlar geliştirilmeli, özetler alınmalı, bunlar, gerekli olduğu anda kolayca bulunup kullanılabilecek biçimde sınıflandırılmalıdır.
Eğer alınan not bir kart üzerine yazılmış ise bu kartın arkasına notun hangi kaynaktan alındığı belirtilmelidir. Ayrıca alınan notla birlikte notun niçin alındığı, ne anlama geldiği, nerede kullanılabileceği de belirtilmelidir. Araştırmacı, not alırken kendi fikir ve değerlendirmelerini de notla birlikte kaydedebilir. Ancak bunları başkalarının fikirleri ve alınan not ile karıştırmamaya özen göstermelidir
