Kırklareli’deki olayları vatandaşları bilgilendirmek için yazdığımız haberlerde ilk bakışta; başlık ve fotoğrafın en çok dikkat çeken unsur olduğu göze çarpıyor
Başlıklar, genellikle tasarımın en güçlü silahları olarak nitelendirilebilir. Haber yazısı ne kadar iyi olursa olsun, fotoğrafları ne kadar parlak ve renkli olursa olsun daha onlar fark edilemeden önce başlıklar fark edilir. Okur, önce gazetenin geneline göz atar. Büyük puntolu ana başlıkları ve ardından da daha küçük puntolu başlıkları okur. Eğer yazı ya da haber hâlâ ilgisini çekiyorsa metni okumaya karar verir.
İyi bir başlık; kısa, kesin ve yazıya uygun olmalıdır. Yazıların uzunluğu, genelde okuru okumadan caydıran bir unsurdur. Başlıkların beklenen etkiyi sağlaması bazı özellikleri barındırmasına bağlıdır. Bu özelliklerden ilki, başlıkların konuşma üslubunda olmasıdır. İkincisi ise başlıkların geniş zaman aralığında yazılması ve etken çatı kullanılmasıdır. Örneğin, “Ömrünüz boyunca emek sarf ettiniz”, “Balıkçılar üç ton balık çekti” gibi.
Başlıklar gazete sayfasında dört önemli işleve sahiptir:
Haber içeriğini özetler.
Haberin önemini gösterir.
Haberi okutmak için okuru baştan çıkarır.
Tasarım aşamasında, sayfanın düzenlenmesinde dayanak noktası oluşturur.
Günümüz başlıklarında genelde normal yazım kuralları geçerli olmakla birlikte, sola dayalı ve eskiden olduğundan daha geniş yazı sütunları kullanılmaktadır. Başlıklar, çoğunlukla metinlerin üzerine, bazen metnin yanına ya da altına yerleştirilmektedir. Başlık türleri ana başlık veya manşet, üst başlık, alt başlık, ara başlıklar, yan başlıklar ve diğer başlıklar olmak üzere 6 gruba ayrılırlar. Ana başlıklar metnin konusunu özetleyen başlık türüdür.
Manşet olarak adlandırılan başlık türü, gazetenin en iri puntolu ve önem derecesi en yüksek haber başlığıdır. Başlık büyüklüğü, yazının önemini belirtir. Üst başlık Vurgulanmak istenen birkaç sözcükten ibaret olup, gözü yakalama amaçlı kullanılan başlık türüdür. Alt başlık ana başlıkların altında yer alır ve onu açıklar. Sunulan yazının reklamını yaparak, göz gezdiren insanları okumaya sevk eder. Ara başlıklar uzun yazılarda farklı konuları vurgulamak için kullanılır. Bu başlık türleri sayfaya görüntü estetiği sağlar, yazıları sıkıcılık ve monotonluktan kurtarır. Yan başlıklar metnin sağ ya da sol tarafındaki boşluğa yerleştirilir. Diğer başlıklar ise olay fotoğrafları ile birlikte kullanılan başlıklardır ve metinde kullanılan sütuna göre değişir.
Başlık ölçülerinde bir genellemeye gidilirse 12-24 punto arası küçük boyutlular; 24-48 puntolar arası orta boyutlular; 48 punto üzeri de büyük boyutlu başlıklar olarak nitelendirilebilir. Ancak başlık boyutlarını genelleştirmek oldukça zordur. Genel ilke ise şudur: Haber ne kadar büyükse başlık da o kadar büyük olur ve haber başlıkları sayfanın alt kısmına doğru gittikçe küçülür.
Fotoğraflar, dünyada ve ülkemizdeki gazetelerde dikkat çekici ölçüde yaygınlaşan bir özelliğe sahiptir. Gazetelerde bu yaygın kullanımın nedeni fotoğrafın “belge” niteliği taşımasından kaynaklanan “inandırıcı olma” özelliğine dayandırılabilir. Ancak ülkemizdeki yaygın basında fotoğraf kullanımı, gazeteden gazeteye nitelik ve nicelik açısından farklılık göstermektedir. Fotoğraflar sayfaya hareket ve duygu taşıyan elemanlardır. Yazıların anlatıma yetmediği durumlarda, yazının açıklanmasına yardım eden elemanlar, fotoğraf ve grafiklerdir. Gazete fotoğrafları, gazetelerde genelde üç temel şekilde bulunur: Bunlar yatay dikdörtgen, dikey dikdörtgen ve karedir. Bazen fotoğrafların arka planı çıkarılarak kullanılır.
Gazete tasarımında kullanılacak fotoğrafların bazı özelliklere sahip olması gerekir:
Tasarımda kullanılacak her fotoğraf açık olmalı ve ilgi merkezini ortaya koymalıdır.
Doğal görünmelidir.
Her fotoğrafın bir alt yazısı bulunmalıdır.
Fotoğraf çerçevesinden sonra beyaz alan bırakılmalıdır.
Fotoğraflarda insan yüzleri her zaman anahtar roldedir.
Fotoğraf seçimi, fotoğrafın habere eşlik edip edemeyeceğinin değerlendirilmesine bağlıdır. Fotoğraflar tek başına da haberin özünü yansıtmalı, metinle birlikte okurun zihnini bir noktada toplamalıdır.
Gazete sayfalarının tasarımı yapboz gibi çok farklı yollar denenerek gerçekleştirilir. Fotoğrafların haber metninin üstüne yerleştirilmesi dikey tasarımda iyi sonuç verir. Buna göre en yi sıralama yukarıdan aşağıya; fotoğraf, foto altı yazısı, başlık ve metin şeklindedir. Fotoğraf, foto altı yazısı, başlık ve metin sıralaması okurun haberi taramasında rahatlık sağlar. Okur ilk önce fotoğrafa bakar, sonra başlığa bakar ve metne takılır.
İllüstrasyon; başlık, slogan ya da yazı gibi sözel unsurların görsel olarak betimlenmesi, yorumlanmasıdır. Habere eşlik edecek fotoğraflar hazırda bulunmadığında sanatsal çizimler ve foto-illüstrasyonlar kullanılır. Çoğunlukla foto-illüstrasyonlar yiyecek ve moda bölümlerinde kullanılır. Foto-illüstrasyonlar, genelde duygu yüklendiğinden her konuda kullanılmaları uygun düşmez. Bazı okurlar bunları belgesel fotoğraf gibi yorumlayabileceği için foto-illüstrasyonların her konuda kullanılmaları risk taşır.
