Kırklareli halkını tarafsız, objektif, nesnel ve şeffaf bir şekilde gazetecilik ilkeleri çevresinde bilgilendirmek için üstlendiğimiz görevi büyük bir titizlikle yerine getiriyoruz. Haber, okuyucuya ulaşana kadar pek çok aşamadan geçiyor. Okuyucunun eline ulaşan verilerin doğruluğu oldukça mühim bir husus.
Gazetelere muhabirin verdiği haber önce yazı işlerinde sonra redaksiyon bölümünde işlenir.
Yazı işleri haberin özüne ve haber diline ilişkin değerlendirme yaparken, redaksiyon bölümü daha çok dil ve sözcük yanlışlarına ilişkin denetimi yerine getirir. Yazı işleri birimi İstanbul’da
bulunan bir gazete için Ankara’da haber yazan bir muhabirin haberi öncelikle Ankara İstihbarat
Müdürü ve/veya yardımcılarının elinden geçer.
Haberdeki eksiklikler ve haber dilindeki eksiklikler, gerekirse muhabire düzeltmesi için verilir. Muhabirlikte tutunmanın birinci yolu, verilen haberlerin en az düzeltmeyle İstanbul’a geçilebilmesidir. Aksi durumda Ankara istihbarat müdürlüğü çok fazla zaman harcamak durumunda kalır.
Yazı işlerinin dikkatle gözden geçireceği unsurlar arasında, başlık, giriş ve haberin diğer unsurları bulunur. Bu aşamada deneyimsiz muhabirlerin karşılaştığı en önemli sorunlardan biri
“haberi gömmüş” olmalarıdır.
Haberi gömmek, haberde asıl önemli olan unsurun başlık ve girişte yer almamasıdır. En önemli unsur ya haber gövdesinin içinde ya da en son paragrafta yer alıyor olabilir. Böylesi bir durumda Ankara’daki istihbarat şefi haberi düzeltecek yeniden yazmak durumunda kalacaktır.
Bunun için zaman yoksa, yani “bağlanma saati” yaklaşmışsa, bu görevi muhabire bırakabilir.
Bağlanma saati, İngilizce’de “deadline” sözcüğünün yerini tutar. Her gazetenin Ankara ve diğer bürolarının haber geçmek için en son haber yollayacakları saatler vardır.
Genellikle büyük gazetelerde ilk bağlama “taşra baskıları” için akşamüstü yapılır. Taşra baskıları, belli bölgelerde gazetenin matbaası olmadığı için kamyonlara yüklenerek gidecek gazeteler için kullanılır. Bunun sonrasında gece geç saatlerde son bağlama yapılır.
Kimi durumlarda muhabirin haberindeki eksikliklerin giderilmesi için ek soruların kaynağa yöneltilmesi gerekir. Böylesi durumlarda ilk bağlanma saati veya son bağlanma saati geçebilir. Haberin redaksiyonunu yapan yöneticiler öncelikle toplanmış bilgiler arasında olmamakla birlikte önemlilik taşıyan unsurun eksikliğini fark edip eksikliği gidermekle sorumludur.
Haberde yer alan sayıların birbiriyle tutarlı olması gerekir. Örneğin yaralıların isimleri tek tek verilmiş olduğu bir durumda, toplam yarası sayısı 21 olarak veriliyorsa. İsimlerin sayılması gerekir. İsimler sayıldığında 21’den farklı çıkıyorsa yaralı sayasında hata var demektir. Ya yaralıların sayısı 21’den fazladır veya azdır, ya da ölülerle yaralılar arasında tutarsızlık vardır.
Muhabir yaralıların isimlerinden eminse, onu temel alarak sayıları düzeltmelidir. Bir haberdeki sayıların toplamı, parçalardaki sayılarla tutarlılık içinde olmalıdır.
Haberin başlığı haberin en kısa özetidir. İlgi çekmek için başlıkla oynandığında, başlık ile haber girişi ve gövdesi arasında tutarsızlık olabilir. Burada muhabir çalıştığı gazetenin ortamını ve gazete politikasını göz önüne almalıdır. Başlıklarda feci, müthiş, gibi sıfatlardan kaçınmak genel kuraldır.
Bir haberde yer alan özel isimler tutarlı olmalıdır. Bir yerde “Haluk” başka yerde “Hulki” gibi farklılaştırmalar engellenmelidir. Soyadlar, araba markaları gibi tüm unsurlar için de aynı tutarlılık sağlanmalıdır.
Çeşitli olaylarda süreçlerin doğruluğu önemlidir. Kaynaklar bilerek veya bilmeyerek yanlış bilgi verebilirler. Örneğin hukuk alanındaki dava süreçleri böyledir. Örneğin kamuda çalışan bir kaynak kendisine ilişkin bir işlemle ilgili olarak “Yargıtay”a dava açtığını söylüyorsa bir yanlışlık vardır. Çünkü kamu görevlileri, kamu yönetiminin verdiği kararlara ilişkin olarak ilgili bölge idare mahkemesine başvurabilir.
Bölge idare mahkememesinin kararından sonra itiraz edildiğinde Danıştay’a başvurulur. Dolayısıyla kaynak, Yargıtay’da dava açtım diyorsa bir hata vardır.
Kaynakların olaylarla ilgili verdiği tarihler tutarlı olmalıdır. Kimi zaman doğum tarihi, kimi zaman bir kentten başka kente göç tarihi kaynağın olaylarla ilgili söylediklerinin doğrulanması açısından önem taşır. Doğum tarihlerinden hareketle, belli bir olayın söz konusu kişinin yaşamında yer alıp almadığı kimi zaman kaynağın kasıtlı veya kasıtsız hatalarını ortaya çıkartabilir.
