Çalışmamın son aşamasında Kırklareli’de bir dostumla Sanayi Devrimi’nin sonuçları üzerine konuştuk.
Sanayi Devrimi, pek çok gelişmeye sebep olmuştur. Devrimden önceki ortalama 15 asır insanlık tarihindeki gelişmeler; özellikle savaşlar, topraklar ve yönetimlerle alakalandırılmış lakin şehirleşme, bilimselleşme, ulaşım veya iletişim gibi günlük hayatı irdeleyen pek çok konuda gelişim eksik kalmıştır.
Sanayi Devrimi, bu eksikliği kapatarak insanlık tarihinde pek çok alanda çığır açılmasını sağlamıştır. Öncelikle şehirleşmede en önemli etken kanalizasyon ve beşeri ihtiyaçların yerinden sağlanması olmuştur. Bu da insanlara farklı yerlerde yaşayabilme özgürlüğü tanımıştır.
Farklı yerlerde yaşayabilme özgürlüğü sayesinde insanlar tarım ve hayvancılık gibi işler yerine farklı alanlarda kendilerini geliştirebilmiştir. Sanayi Devrimi öncesi Avrupa kıtasının %80'inden büyük bir oranı tarımla uğraşırken, bugün bu oran azami %15 seviyelerinde seyretmektedir.
Bilimsel gelişmelerin merkezine insan konulmuş ve insan hayatının standartları arttırılmaya çalışılmıştır. Özellikle tıptaki gelişmeler sayesinde pek çok hastalık önemini yitirmiş, yaşam süresi ve kalitesi artmıştır. 15 yüzyılda ulaşılan azami yaş 45 iken sadece iki asırda bu 110'ları bulmuştur.
Bilimselleşme ve Aydınlanma'nın etkileri Sanayi Devrimi ile güçlenmiş, sosyal konum ve toplumsallaşma da gelişmiştir. Eğitim; imtiyaz olmaktan çıkıp, hak olmuştur. işçi hakları, vatandaş olma bilinci, kadın hakları, çocuk hakları, eşitlik ve özgürlük gibi kavramlar; Sanayi
Devrimi'nin etkisiyle ilerleyen süreçlerde insanlığın aşikar olduğu kavramlar haline dönüşmüştür. İşçi sınıfı ve burjuva gibi tanımlar ortaya çıkmış ve bunun ardından siyasal çatışmalarda ekonomi, merkantilizm ve toplumsal sav gibi pek çok etken önemli faktörler olmuştur.
Sanayi Devrimi, ulaşım konusunda demir yollarıyla insanlığa çağ atlatmış ve binek atlarının yerini lokomotifler almıştır. Bununla birlikte tedarik sektörü de güçlenmiş ve insanlar, dünyanın uzak bir noktasında üretilen ilaç ya da ceket gibi ürünleri satın alabilme özgürlüğünü kazanmışlardır.
Bunun gibi pek çok olumlu gelişme yaşanmış fakat bir gelişmenin sonucu hiç bir zaman sadece olumlu olmayacağı gibi Sanayi Devrimi de olumsuz sonuçlar doğurmuştur.
Öncelikle Sanayi Devrimi, İngiltere'nin pek çok noktasında farklı üretim tesislerinin açılmasına sebep olmuştur. Bunun sebebi iklim şartları, coğrafi şartlar, deniz ya da kara ulaşımına açıklık, ham maddelerin tedariki ve iş gücü vasfı gibi pek çok ögeye dayanır.
Bu sebeple öncelikle İngiltere'de, sonrasında Avrupa'da ve son olarak da bütün dünyada eşitsiz gelirleşmeye sebep olmuştur. Aşağıdaki tablo İngiltere'nin 1871'den 2001'e kadar kişi başına düşen gayri safi yurt içi hasılasının büyüme oranlarını göstermektedir.
Oranlara bakıldığında özellikle Birinci Sanayi Devrimi'nden sonra Londra'da, diğer bölgelere nazaran ciddi bir büyüme olduğu görülmektedir. Bu durum ilerleyen süreçlerde çarpık kentleşme, ekonomik dağılım eşitsizliği ve buna bağlı olarak siyasi çatışmalar, sosyal adaletsizlik gibi pek çok sorunu da beraberinde getirecektir.
Sanayi Devrimi öncesi ağır ve güdümlü silahlar balistik toplarla sınırlıydı ve bu topların hedef hacmi azami bir düzine milis ile sınırlandırmıştı. İkinci Sanayi Devrimi'nin ortalarında üretilen Big Boy ve Little Boy isimli iki adet atom bombası 100 bin insanın canına mal olmuş, bölgedeki yaşam alanını senelerce mahvetmiş ve etkileri Japonya'dan Karadeniz'e kadar ulaşmıştır.
Sanayi Devrimi öncesinden başlamış olan sömürgecilik hareketleri, Sanayi Devrimi'nden sonra hızlanmış ve köleliğin canlanmasının önünü açmıştır. Köleliğin örneklerinden biri de dönemin Amerika kıtasıdır. Pamuk, tütün ve petrol sektöründe çalıştırılmak için Afrika'dan zorla getirilen zencilerin yaşadığı insanlık ayıpları, günümüz Amerikan ekonomisinin bu denli büyük olmasının karşılığında verilen bedellerden bazılarıdır.
