"Serebral palside erken değerlendirme gelişim için önem taşıyor"

Herkes ormandan toplayıp yiyor: Artan mantar zehirlenmeleriyle ilgili uzmanından önemli uyarılar

İçeriği Görüntüle

Gelişmekte olan beynin gebelik, doğum veya erken çocukluk döneminde etkilenmesi sonucunda ortaya çıkabilen serebral palsinin, başta hareket ve postür gelişimi olmak üzere farklı alanları etkileyebildiği belirtildi. Liv Hospital Ulus Çocuk Nörolojisi Uzmanı Prof. Dr. Gülşen Köse, serebral palsinin tek tip bir klinik tablo olmadığını söyledi. Çocukların etkilenme düzeylerinin ve ihtiyaçlarının birbirinden farklı olabileceğini ifade etti.
Prof. Dr. Köse, serebral palsili çocukların yalnızca motor becerileri açısından değerlendirilmemesi gerektiğini belirtti. İletişim, beslenme, görme, işitme, öğrenme ve günlük yaşam becerilerinin de değerlendirme sürecinde dikkate alınması gerektiğini söyledi.
"Serebral palsi yalnızca hareket bozukluğu olarak görülmemeli"
Serebral palsinin çocuklarda farklı şekillerde görülebileceğini söyleyen Prof. Dr. Köse, bazı çocuklarda kaslarda sertlik ve hareket kısıtlılığının ön planda olduğunu belirtti. Bazı çocuklarda ise denge ve koordinasyon sorunları görülebileceğini ifade etti. Prof. Dr. Köse, "Serebral palsili çocukların klinik özellikleri ve ihtiyaçları birbirinden farklıdır. Bir çocukta hareket ve kas tonusu problemi ön planda olabilir. Başka bir çocukta ise iletişim, denge veya günlük yaşam becerileri açısından daha fazla desteğe ihtiyaç duyulabilir. Bu nedenle çocuğun gelişiminin farklı alanları birlikte değerlendirilmelidir" diye konuştu.
"Gelişim basamaklarındaki farklılıklar göz ardı edilmemeli"
Bebeklik ve erken çocukluk döneminde bazı gelişimsel farklılıkların aileler tarafından fark edilebileceğini belirten Prof. Dr. Köse, baş kontrolünde gecikme, dönme, oturma, emekleme veya yürümenin beklenenden geç gerçekleşmesi gibi durumların değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. Vücudun bir tarafının diğerine göre daha fazla kullanılması, kaslarda belirgin sertlik veya gevşeklik ve hareketlerde asimetri gibi durumlarda da çocuk nörolojisi değerlendirmesinin önemli olduğunu vurguladı. Prof. Dr. Köse, "Her gelişimsel farklılık serebral palsi anlamına gelmez. Ancak çocuğun gelişiminde belirgin bir gecikme veya farklılık fark edildiğinde değerlendirmeyi ertelememek önemlidir. Erken değerlendirme, çocuğun ihtiyaçlarının belirlenmesine ve gerekli desteğin planlanmasına yardımcı olabilir" şeklinde konuştu.
"Erken destek gelişimin farklı alanlarına katkı sağlayabilir"
Serebral palside erken dönemde başlanan desteklerin yalnızca hareket becerileriyle sınırlı olmadığını söyleyen Prof. Dr. Köse, iletişim ve günlük yaşam becerilerinin de gelişim planında dikkate alınması gerektiğini belirtti. Eğitim sürecinin de çocuğun ihtiyaçları doğrultusunda desteklenmesinin önem taşıdığını ifade etti. Prof. Dr. Köse, "Erken müdahalenin amacı çocuğu belirli bir gelişim kalıbına zorlamak değildir. Amaç, sahip olduğu potansiyeli mümkün olduğunca kullanabilmesini desteklemektir. Çocuğun hareket etmesi kadar iletişim kurabilmesi ve günlük yaşam becerilerini geliştirebilmesi de önemlidir" dedi.
Tedavi multidisipliner yürütülmeli
Serebral palsili çocukların takip ve tedavisinde farklı uzmanlık alanlarının birlikte çalışmasının önemli olduğunu belirten Prof. Dr. Köse, çocuk nörolojisi değerlendirmesinin yanı sıra çocuğun ihtiyaçlarına göre farklı branşlardan destek alınabileceğini söyledi. Bu alanlar arasında fizik tedavi ve rehabilitasyon, çocuk ortopedisi, fizyoterapi, göz hastalıkları, çocuk gastroenterolojisi, dil ve konuşma terapisi ve iş-uğraşı terapisi bulunabileceğini belirtti. Prof. Dr. Köse, "Çocuğun ihtiyaçları büyüdükçe değişebilir. Bebeklik döneminde öncelikli olan bir hedef, okul çağında farklı bir hedef haline gelebilir. Bu nedenle takip ve rehabilitasyon planı çocuğun gelişimine göre düzenli olarak yeniden değerlendirilmelidir" diye konuştu.
"Aile ve toplum desteği önemli"
Serebral palsi sürecinde aile desteğinin ve çocuğun sosyal yaşama katılımının önemine dikkat çeken Prof. Dr. Köse, "Serebral palsi ile yaşayan bireylerin yaşamını yalnızca tıbbi tedavi belirlemez. Aile desteği, eğitim, sosyal çevre ve erişilebilir koşullar da önemlidir. Çocuğun ihtiyaç duyduğu sağlık hizmetlerine ulaşabilmesinin yanı sıra eğitim ve sosyal yaşamda desteklenmesi gerekir. Bu yaklaşım, çocuğun günlük yaşamını kolaylaştırmaya ve toplumsal yaşama katılımını desteklemeye katkı sağlayabilir" dedi.
Dünya Serebral Palsi Günü’nün farkındalığın artırılması açısından önemli olduğunu söyleyen Prof. Dr. Köse, ailelerin çocuklarının gelişimindeki farklılıkları gözlemlemeleri ve gerekli durumlarda sağlık profesyonellerinden destek almaları gerektiğini belirtti. Prof. Dr. Köse, "Her çocuğun gelişimi ve ihtiyaçları farklıdır. Önemli olan bu ihtiyaçları zamanında fark etmek ve uygun desteği planlamaktır. Çocuğun ihtiyaçları zaman içinde değişebileceği için verilen desteğin de gelişimine göre yeniden değerlendirilmesi gerekir" ifadelerini kullandı.