Sokaklarda gezinirken Kırklarelili vatandaşların fısıltıları arasından bazı duyumlar alıyorum. Tanıdığım insanlar kulaktan dolma bilgileri ile kendi aralarında polemiğe girip bana bu konu hakkında haber yapmamı söylüyorlar. Takip edip, peşine düşemeyeceğim, doğruluğunu kanıtlamayacağım konular hakkında haber yapmıyorum.
Haberin doğru olmasını sağlama yanında, topladığı bilgileri veya ele geçirdiği bazı belgeleri diğer yayın organlarından daha önce kendi gazetesinde yayınlatma, gazetecilik dilinde “atlatma haber” olarak adlandırılır.
Haber atlatmak, heyecan verici olsa da muhabir için doğru haber vermek ve sorumlu gazetecilik yapmak ön planda gelmelidir. Elde edilenler üzerinde kuşku varsa atlatma haber uğruna, sorumsuz davranılmamalıdır.
Haberin doğruluğunu sağlama yönünden karşılaşılanlar arasında, haber kaynağınca gerçekleştirilen bazı işlemlere değinmek gerekir. Haber kaynağının kasıtlı veya kasıtlı olmayan şekilde hatalı bilgi vermesi, haberin doğruluğu yönünde en önemli engeli oluşturur.
Haber kaynağı ile gazeteci arasında bilgi alışverişi yönünden etkileşim gerçekleşse bile ortaya iyi bir sonuç çıkmaz. Bu nedenle gazetecinin topladığı bilgi ve belgeleri denetlemesi ve değerlendirmesi gerekir.
Haber kaynağınca kasıtlı olarak gerçekleştirilen yanlış bilgi verme işlemi, haberin doğruluğu yönünden önemli sorunlara yol açabilmektedir.
Hiç bilgi vermeyen haber kaynağı, kasıtlı ve bilinçli olarak bu işleme başvurmaktadır. Kendisine bilgi için başvuran gazeteciyi başından savmakta ve atlatmaktadır. Kasıtlı olarak haber kaynağınca gerçekleştirilen diğer bir işlem, eksik bilgi vermedir. Eksik bilgi verme işlemi sırasında, haber kaynağı olaya ait bazı noktaların gün ışığına çıkmasını istememekte, verdiği bilgileri kendine göre düzenlemektedir.
Haber konusu olayla ilgili bilgilerin farklı kaynaklardan doğrulatılması gerekir. Gazeteciler, haberde geçen adların, adreslerin doğru olup olmadığını, ayrıntıların yerli yerinde bulunup bulunmadığını kontrol etmeli, haberi oluşturan olguları değerlendirmeli ve böylece haberin doğruluğunu sağlamalıdır.
Soruşturulmamış konuların bulunması, olasılıklara fazla yer verilmesi, genelde iyi sonuç vermez. Yayın organı, sorumlu ve güvenilir olmamakla suçlanabileceği gibi haberi yazan gazetecinin prestiji ve güvenilirliği sarsılmış olur. Bu bakımdan gazeteci, haberi, unsurlarının doğruluğu kanıtlanana kadar yazmamalı, yayın kuruluşu da yayımlamamalıdır.
Bazen de gazeteci haberdeki temel gerçeklerden emin olabilir fakat tamamlayıcı ayrıntılar hakkında kuşkusu bulunabilir. Bu durumda, ilk baskıda kuşkular kanıtlanana kadar haberi niteleme yoluyla vermeyi uygun görebilir.
Gösterilen bütün özene karşın, yine de doğru olmayan bazı noktalar haberlerde yer alabilir. Bunu önlemek, çoğu zaman mümkün değildir. Haber yazarken bu gibi durumları önlemek için kullanılan yollardan bir tanesi, her iki tarafın görüşlerini aynı haber içinde yansıtmaktır. Bu yol, genelde haberin doğruluğunu kanıtlamak yönünden kullanılan en iyi yol olarak kabul edilir.
Doğru olmayan bir demeci haber diye vermek, iyi bir habercilik örneği değildir. Aksine, sorumsuz gazeteciliktir. Gazetecinin görevi, verilen demeçte nelere değinildiğini değerlendirmek, demecin kimden alındığına göndermede bulunmaktır. Daha doğru bir deyişle, haberin kaynağını bildirmektir.
Basın Ataşeleri
Ataşe, bir ülkenin başka bir ülkedeki diplomatik görevlerinde belirli bir uzmanlık alanı ile ilgili olarak temsil ve bilgi toplama vazifelerini icra eden elçilik görevlisidir. Basın ataşesi ise yazılı, görsel-işitsel ve İnternet medyasında uzmanlaşmış elçilik görevlisi ve danışmanıdır.
Basın ataşelerinin görevlerini yürütmek için yararlandıkları farklı çalışma usulleri vardır (örneğin; bildiri yayımlama, basın bülteni hazırlama, web sayfası için haber ve duyuru hazırlama, elçiliğin sosyal medya sitelerini kurma ve takip etme, telefonla ve yüz yüze konuşmalar yapma, basın toplantısı veya basın için özel gösteriler, kokteyller düzenleme, makaleler yazdırma gibi).
