Kırklareli’de meydana gelen olayları sahada takip ederken izlenmesi gereken adımları haberin türüne göre değişir. Söz konusu takibin “Eylem Haberi” mi yoksa “Söylem Haberi” mi olduğunu tespit edip ona göre etmek gerekir.

Eylem haberlerinde daha çok eylem, çok az söylem bulunur. Cinayet, yangın, kaza, gösteri, protesto ve miting benzeri haberler, eylem haberleridir. Gazeteci; tanık olamadığı, gerçekleştikten sonra öğrendiği olaylarla ilgili bilgileri ikinci el kaynaklardan öğrenir.

Olayla ilgili bilgiler, haber kaynakları tarafından gazetecilere aktarılır. Bu süreçte gazetecinin ilk başvuracağı yollardan biri çeşitli insanlarla konuşmak, daha doğru bir deyişle, söyleşi (mülakat) yapmaktır. Söyleşi yapılan kişiler çoğu kez olaya katılanlar veya görgü tanıkları olur (örneğin; kaza haberlerinde polis ve hastanedeki doktorlardan bilgi alma).

Ayrıca, gazetecinin haberi oluşturan olay hakkında, olaya katılmayan ancak konunun uzmanı olan kişilerin görüşlerini alması da çoğu kez gereklidir.

Söylem haberlerini verili haberlerdir. Yani nerede, ne zaman kimlerin bulunacağının bilindiği haberlerdir. Bu haberlerde daha çok söylem, çok az da eylem bulunur. Basın toplantısı, seminer, sempozyum, konferans, açık oturum, bilimsel toplantılar, panel vb. söylem haberleridir.

Söylem haberleri çoğu kez yerinden toplanır. Örneğin; gazeteci bir konuşmayı, toplantıyı, futbol maçını, bir duruşmayı, bir seçimi izler. İzlemesi sırasında, izlediği olayları yerinden gözlem yaparak, katılarak tanımlar.

Gazetecinin olayı yerinden izlerken olayın neden oluştuğunu da anlaması ve değerlendirmesi gerekir. Bu bakımdan anlama yeteneğini bilinçli bir şekilde kullanması, çok iyi gözlem yapması zorunludur. Örneğin; bir politikacı vergi reformu üzerinde konuşmaktadır fakat neden konuşma için o günü ve yeri seçmiştir?

Bu soruların yanıtlarını politikacıyı izlerken gazeteci bulmalı, konuşma yeri ve zamanını iyi bir şekilde tanımlamalıdır. Gazeteci, gözlemini yaparken gerekli yerlerde not almalı, konuşmaları kaydetmelidir. Yerinden haber toplama bakımından uzmanlaşma iyi sonuç vermektedir. Uzmanlaşmış muhabirler, haberleri yerinden daha kolay izleyebilirler.

Aynı zamanda uzmanlıkları gereği olarak olayın yakın geçmişi ile birleştirmeyi daha kolaylıkla yapabilirler. Özellikle parlamento, ekonomi ve adliye muhabirleri, yerinden haber verme yönünden uzmanlaştıkları ölçüde daha etkin olabilirler.

Söylem haberlerini takipte haber görüşmesi için;

Randevu alın. Görüşeceğiniz konuyla ilgili bilgilerinizi gözden geçirin. Görüşeceğiniz kişi ve gideceğiniz kurumla ilgili bilgilere sahip bulunun.

Soracağınız soruları önceden hazırlayın. Görüşmenizin bir ana konusu, bir-iki de yan konusu olsun. Ø Soracağınız sorular, soruşturma değil, bilgi alma özelliği taşısın. Sorularınız kısa, net ve açık olsun. Ø Ancak o türlü sorun ki “Evet” ya da “Hayır” cevabıyla karşılaşmayın.

Görüşme sırasında size yöneltilebilecek sorular konusunda da hazırlıklı olun. Günün gündeminden haberdar olun. Zamanında görüşme yerinde bulunun. Ne gecikin ne de çok önce gidin. Giysilerinizde veya yüzünüzde, karşınızdakinin dikkatini önce çekecek, sonra da dağıtacak aksaklıklar bulunmasın.

Karşı taraf elini uzatmadan el uzatmayın, “Oturun” demeden oturmayın. Dik oturun, ama iğne üzerinde oturuyormuş gibi de durmayın. Kollarınızı göğüs üzerinde kavuşturmayın. Sert durmayın, yerine göre gülümseyin. Sakin görünün. Herhangi bir konuyla ilgili, aşırı sevinç ya da öfke gösterisinde bulunmayın. Konuşurken ya da dinlerken gözlerinizi kaçırmayın. Muhatabınızın gözlerinin içine bakın. Konuşurken ellerinizi veya gerektiğinde kollarınızı kullanarak sözsel vurgulamalarınızı, biçimsel vurgulamalarla güçlendirin. Bilinen ve anlaşılır kelimelerle kısa ve düzgün cümleler kurun. Devrik cümlelerden kaçının.

Görüşme sırasında, kendinize güvendiğinizi hissettirin ama bilgiçlik taslamayın. Görüşme sırasında, karşınızdakini güldürmek ya da eğlendirmek zorunda olmadığınızı unutmayın. Kendi söylediğinize kendiniz gülmeyin. Konuşurken “eee, şey, yani” gibi asalak kelimeleri kullanmamaya çalışın. Sık sık özür dilemeye kalkışmayın.

Herhangi bir şey ikramını, ilk seferinde kibarca teşekkürle reddedin, gerekçeniz “Fazla vaktinizi almak istemiyorum.” olsun. Yanınızda mendil taşıyın. Görüşmeyi teybe kaydediyor olsanız bile, not almayı ihmal etmeyin. Soru sorarken söz, mimik ve davranışlarınızla ön yargılı veya muhalif olduğunuz izlenimi vermeyin. Soru soruyorum diye, hikâye anlatarak yorum yapmayın. En ideal görüşme, gereksiz yere uzatılmadan, zamanında bitirilen görüşmedir.