Haberler kendi içinde belli kriterlere göre ayrıştırılıyor. Haber; Bayat haber, Asparagas Haber, Sansasyonel Haber ve Sıcak Haber “Haber Çeşitlemeleri” olarak farklı bir grupta inceleniyor.
Bayat Haber, oluş anında değerlendirilmemiş haberin herhangi bir radyo, televizyon ya da gazetede yer aldıktan sonra yayımlanmasıdır. Okuyucu-izleyici bu haberi başka bir kanaldan öğrendiği için haber bayatlamıştır. Herhangi bir gazetede yayınlanan haberin özel televizyonlarda 19.00 ya da 20.00 ana haber bültenlerinde kullanılması bayat habere bir örnektir.
Üstelik teknolojik avantajına rağmen 20 ila 30 saat sonra aynı haberin verilmesi bayat haberlerin yaygınlaştığını göstermektedir. Benzer durum o gün olan bir haberin ambargosu olmadığı hâlde birkaç gün sonra verilmesi durumunda da ortaya çıkar. Kısaca; yenilik, anilik ve geçerlilik bileşkelerini yitirmiş haber bayat haberdir.
Asparagas Haber, hedef kitlelerin ilgisini çekecek nitelikte hiçbir veriye dayanmayan masa başında uydurulmuş haberdir. Medyamızda özellikle de magazin gazeteciliğinde yaygın olarak kullanıldığı bilinmektedir.
Bazen haber bulmakta zorlanan bir muhabirin ya da sayfayı güzel bir mankenle süslemek isteyen sayfa sekreterinin yabancı dergilerden veya ajanslardan alınan estetik bir kadın fotoğrafı, bir Hollywood yıldızı vb. fotoğraflar bulup altına, ilgi çekici ancak çoğu zaman da gerçek olmayan yazılar döşemesi basınımızda, özellikle magazin basınında sık sık uygulanmış ve hâlâ uygulanmakta olan bir yöntemdir. Genellikle yalan ve uydurma haber anlamında kullanılsa da Türk Dil Kurumu Sözlüğü’ne göre asparagasın kelime anlamı “şişirilmiş haber”dir.
Başka bir kaynağa göre de "makaraya sarmak, çapraz iki sırığa germek, eziyet etmek" anlamlarına gelen İspanyolca “aspar” kelimesine dayanan ve basında yayınlanan düzmece haberler için kullanılan bir sözcüktür. Gazeteci Abdülkadir Yücelman “asparagas haber” türünün literatüre girişini şöyle açıklıyor: “1970'li yıllardayız.
Bir gün, o dönemin en büyük gazetesinin birinci sayfasında bir haber yayımlandı: “Genç çift parasızlıktan Mecidiyeköy' de köpek kulübesinde yatıp kalkıyor.” Bir de çiftin fotoğrafı ile yaşadıkları köpek kulübesinin fotoğrafı. Köpek kulübesinin üstünde de (galiba köpeğin adı) “asparagas” yazıyordu.
O günlerin en ilginç haberiydi. Tüm Babıali Mecidiyeköy'e taşındı; aradılar, taradılar ama ortada ne kulübede yaşayan bir çift, ne de böyle bir olay vardı. O gün, palavra yani asılsız haberin adı konulmuştu: Asparagas.”
Sansasyonel Haber, satışı artırmak için sürekli heyecan uyandıran haberlerin yayınlanması sansasyonel haberciliğe girer. Magazin gazeteciliğinin bir ürünüdür. Kitle gazeteciliği, bulvar gazeteciliği, sansasyonel gazetecilik, 19. yüzyılın sonlarında Amerika’da başlamıştır.
Sansasyonel gazetecilikte çeşitli fotoğraflar, şekiller, komik tipler ve karikatürlere de yer verilirken yeni gelişmiş baskı teknolojilerine uygun iri puntolu ve çok renkli baskılar da devreye girmiştir. Bu anlayışın büyük ilgi görmesi üzerine heyecanlı, saptırılmış, çarpıtılmış haberler ile açık saçık resimler yoğunluk kazanmıştır. Özellikle Birinci Dünya Savaşı’ndan sonra sansasyonel gazetecilik akımı daha da güçlenmiştir.
Sıcak Haber, habere konu olan olayın aniden ve kendiliğinden ortaya çıkması durumundaki haberlere sıcak haber denir. Kısaca, sıcak haberde olay gerçekleşmeden önce herhangi bir veri bilinmez. Olayın ne olacağı, ne zaman, neden, nasıl, nerede gerçekleşeceği, olaya karışan kişilerin kim ya da kimler olduğu önceden belli değildir.
Doğal afetler, deprem, yangın, kazalar, terör olayları, ani yapılan operasyon vb. bu tür haberlerin kapsamına girer. Olay anındaki görüntüleri yansıtan fotoğraf, ses ve filmler de sıcak haber kapsamı içindedir.
