Kırklareli’de gün boyuna pek çok kişiyle iletişim kuruyoruz. Ağızdan ağıza iletişimin iki türü vardır. Bunlar geleneksel ve sanal ağızdan ağıza iletişimdir. Geleneksel ağızdan ağıza iletişimde fiziksel olarak yürüttüğümüz ağızdan ağıza iletişimden bahsedilmektedir. Başkaları ile iletişimde en sık başvurduğumuz araç dildir.
Ağızdan ağıza iletişimin sanal ortamda gerçekleşmesi viral pazarlama olarak tanımlanmaktadır. Benzer şekilde sanal topluluklardaki öneri ve şikâyetler de bu kapsamda değerlendirilir. Günümüz ortamında bireyler tek kaynaktan gelen bilgileri değerlendiren kişiler olmaktan çıkmış daha çok kaynağın çok sayıda alıcıya mesaj ilettiği; bireyin aynı anda çok bilgi kaynağına geri döndüğü bir ortama dönüşmüştür.
Sanal ortamlardaki ağızdan ağıza iletişimi ise Web 2.0 ile veri iletişimi ve paylaşımının kolaylaşması ve hızlanması ile gelişmiştir. Bir araştırmaya göre sanal dünyadaki ağızdan ağıza iletişim en güvenilir satış aracı olarak değerlendirilmiştir.
Ağızdan ağıza iletişim yoluyla iletilen mesajların benimsenmesinde iki temel güdüleyici etkenden söz etmek mümkündür. Bunlardan ilki kaynağın mesajı iletmekteki faydası, ikincisi ise mesajın iletilen konu hakkındaki bilgi düzeyidir. Yeni ürünlere ilişkin bilgiler genellikle ilk ağızda geleneksel iletişim araçları yoluyla yayılırken, ağızdan ağıza iletişim mesajlarının sosyal ağlarda yayılma ve benimsenme hızı; sözü edilen ağlarda yer alan bireylerin ilişki düzeyleri ve biçimlerine bağlı olarak değişmektedir.
Ağızdan ağıza iletişimin sanal ortamda gerçekleşmesi viral pazarlama olarak tanımlanır. Viral pazarlamada internet üzerinden gönderilen mesajlar kartopu mantığıyla bireyden bireye aktarılır ve süreç bu şekilde sürer. Benzer biçimde sanal topluluklarda öneri ve şikâyetler de bu kapsamda değerlendirilir. Sanal topluluklarda bireylerin ilişki düzeyleri ve bilgi birikimleri ile eğitim düzeyleri ya da deneyimleri açısından benzeşimleri ağızdan ağıza iletişimde mesajların yayılım ve benimsenme hızını etkiler. Yeni Ağızdan Ağıza İletişim Model’inde bu etkenler sıralanmaktadır.
Yapılan araştırmalar, ürün ya da hizmetin yapısı karmaşıklaştıkça ağızdan ağıza iletişimin kaynak üzerindeki etkisinin ve mesajın benimsenme düzeyinin arttığını göstermiştir.
Ağızdan ağıza iletişimin avantajlarının başarılı bir şekilde kullanılabilmesi için uygulayıcıların bazı kurallara uymaları gereklidir. Bu kuralların bütününe ağızdan ağıza iletişim süreçleri adı verilir. Bir başka değişle uygulamada nasıl bir yol izlemesi gerektiğine ilişkin pratik ipuçlarını kuralların içinde bulmak mümkündür. Ağızdan ağıza iletişimin kurallarını şu şekilde sıralamak mümkündür:
Söylenen şeye cevap verilmelidir.
Müşterilere ne söylendiğine dikkat edilmelidir. (Zira olumsuz iletişimin etkisi olumluya göre daha etkili olabilir)
Güvenilir uzmanlar kullanılmalıdır.
Marka ile ilgili olumlu haberlerin yayılmasının sağlanması gereklidir.
Müşterilere verilen sözlerin yerine getirilmesi gereklidir.
Her düzeydeki çalışanın ağızdan ağıza iletişim kaynağı olduğu unutulmamalıdır.
Dostça ve samimi bir marka ile satış noktası oluşturmaya çalışılmalıdır.
Kolay iş yapabilen bir marka ya da kuruluş olunmalıdır.
Şikâyetlerin dinlemesi ve sorunların çözülmesine çalışılmalıdır.
Dil doğası gereği devinim içerisindedir, değişir, etkileyicidir. Ağızdan ağıza iletişim, ürün, marka ya da bir kuruluş hakkında sözel, yazınsal ve sanal ortamların kullanıldığı plansız bir iletişim biçimidir. Silverman ağızdan ağıza iletişimi şöyle tanımlar; “Ağızdan ağıza iletişim, firmadan bağımsız bireyler tarafından yine firmadan bağımsız bir araç yardımıyla, firmanın ürün ya da hizmetlerine ilişkin bir iletişim faaliyetinin yürütülmesidir.”
Kökleri insanlık tarihi kadar eski olan ağızdan ağıza iletişim, iletişim sürecini başlatanın bir markanın arkasındaki kişi ya da kurum olmaması nedeniyle bağımsız, ticari bir kaygı gütmemesi nedeniyle de güvenilir olarak algılanır. Bu iletişim biçiminin gücü yalnızca dilin iyi kullanıldığında belirleyici ve değiştirici doğasından kaynaklanmaz. Sanılanın aksine bu güç gerçekte ağızdan ağıza iletişime maruz kalan kişinin iç dünyası, algı ve referans çerçevesi, kişilik özellikleri ve tüm bunların ana hatlarıyla ağızdan ağıza iletişimde kaynak görevi gören kişiler tarafından bilinme düzeyi ile bağlantılıdır.
