Bir insanı, bir olayı, bir davranışı hatta her şeyi eleştirmek ne kadar kolay değil mi? Oysaki eleştiriyi kabul etmekte bir o kadar zor kimileri için.
Bence eleştiri konusunda önemli iki husus var. Birincisi nitelikli eleştiri, ikincisi ise muhalefet olmak için yapılan eleştiri.
Şimdi ilkini ele alalım. Nitelikli eleştiriyi genelde edebiyatta duymuşuzdur. Hatta Fakir Baykurt yıllar önce bir söyleşinde “Bizde nitelikli eleştiri zayıftır” demiştir.
Ben açıkçası bunun günlük hayat içerisinde de böyle olduğunu düşünüyorum.
Nitelikli eleştiri objektif bir şekilde yapılmalıdır. Eleştiri her neye yapılıyorsa anlamlı ve yapıcı olmalıdır.
Eğer bir kişi eleştiriliyorsa onun için yapılan bu eleştiri kişide bir ışık uyandırmalı ve eleştirilen yönünün düzeltilmesi halinde ne gibi değişimler yaşayacağını düşünebilmelidir.
Lakin burada da önemli bir husus var. Eleştiren kişinin, eleştirdiği şeyi yapmaması gerekir. Eğer kişi aynı şeyi yapıyorsa kesinlikle karşısındakini eleştirmemeli.
Ben bu durumlarda çok gülüyorum. Hatta hepimizin çokça kullandığı “Dinime küfreden Müslüman olsa” atasözü kulaklarımda yankılanıyor.
Bir kişiyi eleştirebilme yetkisini kendinde hissedebiliyorsan önce durup bir düşüneceksin. Ya ben bunu yapıyor muyum diye. Ama bizim milletimizde nerde…
Evet, eleştiriyi kabul etmek, kabul edebilmek herkes için kolay değil. Fakat gerçekten yapıcı ve nitelikli eleştiri çoğu insanın mantığına uyar ve eleştiriyi kabul eder.
Ama bana yapılan eleştiri nitelikli dahi olsa karşımdaki kişi aynısını yapıyorsa ve kendisi hiç yapmıyormuş gibi beni eleştiriyorsa dinlemiyorum.
Bak ben de yapıyordum bence de buna dikkat etmelisin ve böyle yapmalısın tarzı eleştirilere elbette açığım ama.
Şimdi gelelim ikinci önemli noktaya muhalefet olmak için yapılan eleştiri ya da eleştirmiş olmuş olmak için yapılan eleştiri de diyebiliriz.
Bizim insanımız her konuda, her fikrini dile getirebileceğini düşünüyor. O sırada kişinin beyninin çalışmadığını düşünüyorum açıkçası.
Bir şey demiş olmak için, belki de ortamda sivrilmek için belki de bir şey diyorlar. Bu tarz insanları asla memnun edemezsiniz. Her şeye bir kulp bulurlar ve eleştirirler.
Bu tarz insanlarla bir zamandan sonra bir şey paylaşmak istemezsiniz çünkü onu da eleştirirler.
Sizi bu şekilde eleştiren insanlardan uzak durmalısınız kimsenin sizi aşağı çekmesine izin vermemelisiniz. Ama bunu ikinci şekilde yapılan eleştiri için söylüyorum.
Sizi gerçekten önemseyen ve yapıcı eleştiri de bulunan insanlara kulak verin. Nitelikli eleştiriyi kabul edebilmeyi öğrenin, en azından çabalayın.
